دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 Role of Evaluation Period Characteristics in the Efficiency Analysis of Futures Contracts for Equity Index Risk Management نقش ویژگی‌های دوره ارزیابی و تخمین در تحلیل کارآیی قرارداد آتی در مدیریت ریسک شاخص سهام 9 33 105778 10.48308/jfmp.2025.238487.1467 FA سعید فتحی دانشیار دانشگاه اصفهان الهه اسماعیلی ششجوانی گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2025 01 22 Objective: Previous research has examined the effectiveness of futures contracts in risk management for various indices using different strategies and estimation methods across different years, countries, and underlying assets, yielding diverse results. One of the key dimensions influencing the divergence in outcomes of past studies is the characteristics of the assessment period for variance changes and the estimation period for optimal risk hedging. Understanding the role of these factors is crucial for enhancing the quality of future studies on risk hedging via futures contracts. Due to more implication of variance and more coverage in previeouse studies, this measure has been used for risk in contrast ot utility or Var. To validate the results we need to test the robustness of test results fo all three hypotheses. Method: This meta-analysis encompasses all empirical tests conducted on the efficacy of stock index risk hedging using futures contracts, published in articles from 2015 to 2022. It includes 30 papers and 1,373 effect sizes, which consist of 1,846,373 and 1,052,225 observations in the estimation and assessment periods, respectively. To achieve the specified objectives, data were computed and analyzed using CMA software. The excell software has been used to arrange the data. The basis of the evaluation was the weighted average effect size of risk coverage efficacy, and ANOVA was utilized for comparing effect size groups. Due to convergence of effect sizes, the random effect method has been used to calculate the cumulative effect sizes. Seven-sptep meta-analysis has been used in this study. Findings: Results indicated that the efficacy of risk hedging in the category with an assessment period of one year or less was greater than that in categories with an assessment period exceeding one year. Furthermore, the efficiency of stock index risk hedging utilizing out-of-sample strategies was found to be superior to that employing in-sample strategies. Moreover, using a larger dataset, or in other words, extending the estimation period, led to a reduction in risk hedging efficiency. Out of 16 robustness test categories for assessment period length and estimation strategy, results were confirmed in 15 categories, and for estimation period length, results were validated in ten categories. Conclusion: During extended evaluation periods, the frequency of interest rate changes or other environmental factors is likely higher, which may reduce the effectiveness of risk hedging. Regarding the estimation window length, if investors estimate their risk hedging model parameters using datasets spanning less than three years, they can more effectively control price volatility in their cash assets. Indeed, under such conditions, the variance of a portfolio comprising both cash and futures assets experiences a more pronounced reduction. Finally, when investors utilize historical data to estimate parameters and implement risk hedging for future periods—adopting an out-of-sample approach—they can achieve more efficient risk coverage. هدف: در پژوهش‌های گذشته، کارآیی قرارداد آتی در مدیریت ریسک برای شاخص‌های مختلف با انواع استراتژی‌ها و روش‌های تخمین در سال‌ها، کشور‌ها و دارایی‌های پایه‌ی متفاوتی بررسی شده‌ است که نتایج متفاوتی گزارش کرده‌اند. یکی از ابعاد موثر بر واگرایی نتایج مطالعات گذشته، ویژگی‌های دوره‌ ارزیابی تغییر در واریانس و دوره تخمین نسبت بهینه پوشش ریسک است. کشف نقش این عوامل، در کیفیت مطالعات آینده در پوشش ریسک به کمک قرارداد آتی نقشی اساسی دارد. البته لازم است نتایج حاصل از پژوهش مورد ارزیابی استحکام قرار گیرد. روش: در این پژوهش از هفت مرحله فراتحلیل استفاده شده است. نمونه شامل کلیه آزمون‌های تجربی انجام‌ شده در مورد کارآیی پوشش ریسک شاخص سهام به کمک قرارداد آتی است. آزمون‌هایی که در مقالات بین سال‌های 2015 تا 2022 منتشر شده است. 30 مقاله و 1373 اندازه اثر است که شامل 1,846,373 و 1,052,225 مشاهده به ترتیب در دوره‌ی تخمین و ارزیابی می‌شود. جهت دستیابی به اهداف تعیین شده، به کمک نرم افزار سی‌اِم‌اِی محاسبه و مورد تحلیل قرار گرفت. نرم افزار اکسل نیز برای تنظیم داده‌ها و محاسبات اولیه استفاده شد. مبنای ارزیابی، میانگین وزنی اندازه اثر کارآیی پوشش ریسک است و برای مقایسه گرو‌ه‌های اندازه اثر از تحلیل واریانس استفاده شده است. به دلیل وجود واگرایی در اندازه‌ه‌اثرها، عمدتا از روش اثرات تصادفی استفاده شده است. آزمون استحکام برای ارزیابی ثبات نتایج در شرایط مختلف و پایایی پژوهش استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج نشان داد که کارآیی پوشش ریسک در دسته طول دوره‌ی ارزیابی کمتر مساوی یک سال از مقدار آن در دسته طول دوره‌ی ارزیابی بزرگتر از یک سال به طور معناداری بیشتر است، کارآیی پوشش ریسک شاخص سهام با استفاده از استراتژی برون نمونه‌ای نسبت به استراتژی درون نمونه‌ای به طور معناداری بیشتر است و استفاده از داده‌های بیشتر یا به عبارتی دوره‌ی تخمین بزرگتر، به طور معناداری منجر به کاهش کارآیی پوشش ریسک می‌شود. از 16 طبقه آزمون استحکام صورت گرفته برای طول دوره ارزیابی و استراتژی تخمین در 15 طبقه و برای طول دوره تخمین در ده طبقه نتایج با فرضیه‌های اصلی تطابق داشته و مورد تایید قرار گرفت. نتیجه‌گیری: در طول دوره‌ی ارزیابی بزرگ، احتمالا، دفعات تغییر نرخ بهره یا سایر عوامل محیطی بیشتر است و این امر باعث کاهش کارآیی پوشش ریسک شده است. در مورد طول دوره تخمین اگر سرمایه‌گذار پارامترهای مدل پوشش ریسک را با استفاده از داده‌هایی تخمین بزند که در دوره‌ی کمتر از سه سال قرار داشته باشد، می‌تواند به شکل موثرتری نوسان قیمت دارایی نقد خود را کنترل کند یا در واقع در این حالت واریانس سبد متشکل از دارایی نقد و آتی کاهش بیشتری خواهد داشت. در نهایت وقتی سرمایه‌گذاران از داده‌های گذشته برای تخمین پارامترها و پوشش ریسک در دوره‌های آتی استفاده می‌کنند و روش برون‌نمونه‌ای را مبناقرار می‌دهند، می‌توانند به شکل کارآتر ریسک را پوشش دهند.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105778_80243ec501ca7a39d175c79bae312a71.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 Firm reputation, risk, and stock return شهرت شرکت، ریسک و بازدهی سهام 34 54 105795 10.48308/jfmp.2025.237519.1438 FA محسن ختن لو گروه حسابداری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران علی سوییزی کارشناس ارشد، گروه حسابداری، مؤسسه آموزش عالی الوند، همدان، ایران مهدی کاظمی علوم استادیار، گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران Journal Article 2024 11 26 Abstract Purpose: In recent years, corporate reputation has emerged as a driving force for efficient and productive business operations, effectively managing stakeholder behavior. According to signaling theory, corporate reputation signifies risk, with higher reputation levels indicating lower risk. Additionally, from a resource-based perspective, corporate reputation is a strategic asset and a valuable resource, leading to sustainable performance and competitive advantage. Consequently, corporate reputation is an intangible asset that accumulates over time, potentially generating value and wealth for the company while enhancing its performance. This study examines corporate reputation's impact on various dimensions of risk, including total company risk, systematic risk, financial distress risk, and stock returns. Methodology: The study tests its hypotheses using data from 156 companies listed on the Tehran Stock Exchange over 11 years from 2013 to 2024. Corporate reputation was measured through principal component analysis and supplemented by the Industrial Management Organization rankings. Regression models were fitted using a dynamic panel approach and the generalized method of moments estimator. Findings: Statistical testing of the research hypotheses revealed several vital results. First, using both reputation measures, a significant and direct relationship exists between corporate reputation and total risk. Second, a negative and significant relationship was found between corporate reputation and systematic risk. Third, a negative and significant association was identified between corporate reputation and financial distress risk when reputation was defined based on principal component analysis. Fourth, a positive and significant relationship was observed between corporate reputation and excess stock returns across both definitions of reputation. Conclusion: Corporate reputation shapes companies' strategic responses to environmental threats. A high corporate reputation within a competitive landscape is critical for business success. Reputable companies generally enjoy easier and more cost-effective access to financial resources, which can help alleviate financial and investment constraints during financial stress. Consequently, these companies will likely face lower financial distress risks and deliver superior performance to stakeholders. However, the impact of corporate reputation goes beyond financial performance. High-reputation firms attract greater attention from shareholders, leading to enhanced financial stability and reduced risk. This research offers theoretical and practical insights for policymakers within the stock exchange and shareholders alike. The findings support policymakers in recognizing the importance of corporate reputation and ranking systems. Additionally, these results may assist shareholders in making effective investment decisions and contribute to expanding and developing empirical research foundations in corporate reputation. Conclusion: Corporate reputation shapes companies' strategic responses to environmental threats. A high corporate reputation within a competitive landscape is critical for business success. Reputable companies generally enjoy easier and more cost-effective access to financial resources, which can help alleviate financial and investment constraints during financial stress. Consequently, these companies will likely face lower financial distress risks and deliver superior performance to stakeholders. However, the impact of corporate reputation goes beyond financial performance. High-reputation firms attract greater attention from shareholders, leading to enhanced financial stability and reduced risk. This research offers theoretical and practical insights for policymakers within the stock exchange and shareholders alike. The findings support policymakers in recognizing the importance of corporate reputation and ranking systems. Additionally, these results may assist shareholders in making effective investment decisions and contribute to expanding and developing empirical research foundations in corporate reputation. چکیده هدف: در سال‌های اخیر شهرت شرکت به عنوان انگیزه‌ای برای عملیات تجاری کارآمد و مولد مطرح شده و ابزار موثری در مدیریت رفتار ذی‌نفعان است. بر اساس نظریه علامت‌‌دهی، شهرت شرکت علامت ریسک است، به‌طوری که شهرت بالاتر به معنای ریسک کمتر است. همچنین طبق دیدگاه مبتنی بر منابع، شهرت شرکت یک منبع در اختیار شرکت و یک دارایی حیاتی است که منجر به عملکرد پایدار و مزیت رقابتی می‌‌شود. بنابراین شهرت شرکت، دارایی نامشهودی است که به مرور زمان ایجاد شده و می‌‌تواند باعث خلق ارزش و ثروت و بهبود عملکرد شکت گردد. بر این اساس هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر شهرت شرکت بر ابعاد ریسک شامل ریسک کلی شرکت، ریسک سیستماتیک و ریسک ورشکستگی مالی و همچنین بازدهی سهام است. روش: آزمون فرضیه‌‌ها با استفاده از اطلاعات 156 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 11 ساله 1392 تا 1402 انجام شده است. برای سنجش شهرت از روش تحلیل مؤلفه‌‌های اصلی استفاده شده است و از رتبه‌‌بندی سازمان مدیریت صنعتی نیز به عنوان معیار مکمل استفاده شد. برای آزمون فرضیه‌ها مدل‌‌های رگرسیونی نیز با رویکرد پانل پویا و برآوردگر گشتاورهای تعمیم یافته برازش شدند. یافته‌ها: آزمون آماری فرضیه‌‌های پژوهش نشان داد اول، بین شهرت شرکت و ریسک کل ارتباط مستقیم و معناداری با استفاده از هر دو سنجه شهرت شرکت وجود دارد. دوم، بین شهرت شرکت و ریسک سیستماتیک ارتباط منفی و معنا‌‌داری یافت شد. سوم، ارتباط منفی و معنا‌‌داری بین شهرت شرکت و ریسک ورشکستگی مالی با استفاده از تعریف شهرت بر مبنای تحلیل مؤلفه اصلی بدست آمد. چهارم، بین شهرت شرکت و بازدهی مازاد سهام ارتباط مستقیم و معناداری با هر دو تعریف از شهرت شرکت مشاهده شد. نتیجه‌گیری: شهرت نقش مهمی در پاسخ‌های استراتژیک شرکت‌ها به تهدیدات محیطی ایفا می‌کند. شهرت شرکت و حفظ آن در فضای رقابتی عامل مهمی برای موفقیت واحد تجاری است. شرکت‌های با شهرت بالا عموما دسترسی آسان‌تر و کم‌هزینه‌تری به منابع مالی دارند و در مواقع محدودیت مالی می‌توانند از این طریق مشکلات مالی و سرمایه‌گذاری را مرتفع نمایند. در نتیجه این شرکت‌ها با ریسک ورشکستگی کمتری روبرو خواهند بود و عملکرد بهتری را برای ذینفعان خواهند داشت. شرکت‌های با شهرت بالاتر بیشتر مورد توجه سهامداران قرار گرفته و این موضوع منجر به استحکام مالی و در نتیجه کاهش ریسک شرکت می‌گردد. این پژوهش دارای مفاهیم نظری و عملی برای تدوین‌کنندگان الزامات در بورس اوراق بهادار و سهامداران است. یافته‌های پژوهش حاضر به تدوین‌کنندگان الزامات بورس اوراق بهادار کمک می‌نماید که موضوع شهرت شرکت‌ها و به‌ویژه رتبه‌بندی آنان را مد نظر قرار دهند. همچنین نتایج پژوهش حاضر می‌تواند به تصمیم‌گیری اثربخش سهامداران در زمینه انتخاب شرکت‌ها جهت سرمایه‌گذاری یاری رساند. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند منجر به بسط و توسعه مبانی تجربی پژوهش‌های حوزه شهرت شرکتی گردد.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105795_e8b46f470f4b55bbe06444fe10eb2c4c.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 Interpreting Forecast the Return of the Price Index of Manufacturing Industries in the Tehran Stock Exchange Using Explainable Ensemble Learning تفسیرِ پیش‌بینی بازده شاخص قیمت صنایع تولیدی بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از یادگیری تجمیعی توضیح‌پذیر 55 78 105915 10.48308/jfmp.2025.238860.1475 FA رضا راعی استاد تمام مدیریت مالی، دانشکده مالی و حسابداری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، ایران. مسعود وحدتی کارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشکده مالی و حسابداری، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، ایران. حسین محبی استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، ایران. امیرحسین حیدری دلوئی دانشجوی کارشناسی ارشد الگوریتم‌ها و محاسبات، دانشکده‌ مهندسی برق و کامپیوتر، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، ایران. Journal Article 2025 02 22 Purpose: In recent years, machine learning has gained significant attention as an effective tool for forecasting financial time series. However, many of these models function as black boxes, and their lack of transparency has led to reduced trust in their predictions. To address this limitation, the use of explainable artificial intelligence (XAI) models-capable of providing detailed insights into the prediction mechanisms-has become essential. Accordingly, the aim of this study is to develop and evaluate an artificial intelligence (AI)-based forecasting model that not only delivers high accuracy but also offers strong interpretability. In this context, the contribution and role of input variables in the model's predictions are explicitly identified, and the stability of the results in terms of both accuracy and explain ability is assessed using cross-validation techniques, particularly time series splitting. Method: This applied research adopts a descriptive-analytical method with a quantitative forecasting approach. For the first time in Iran, it investigates the explain ability of optimized artificial intelligence models in forecasting the return of the price index for eight manufacturing industries listed on the Tehran Stock Exchange. The dataset, covering the period from 2018 to 2023, was collected from the Bourse View database. The Random Forest algorithm, as an ensemble learning method, was trained using a combination of technical, fundamental, and macroeconomic variables as input features. A Genetic Algorithm was utilized to optimize the model’s hyperparameters. To enhance transparency and model credibility, the SHAP (shapley additive explanations) technique was employed to analyze the influence and importance of each feature in the prediction process. Findings: The results demonstrate that combining the Random Forest algorithm with Genetic Algorithm-based hyperparameter optimization and incorporating explain ability techniques such as SHAP values not only improves the prediction accuracy of the price index returns for Tehran’s manufacturing industries but also enhances model transparency and reliability. The findings highlight those technical indicators-particularly the Exponential Moving Average (EMA), MACD (Moving Average Convergence Divergence) index, trading volume, and free float shares-play the most significant role in enhancing predictive accuracy. In contrast, fundamental variables such as the price-to-earnings ratio and interest rates are influential but less impactful compared to technical indicators. Furthermore, time series cross-validation confirms the robustness and generalizability of the proposed model across different time periods. Conclusion: In line with reputable international studies, the results suggest that explainable artificial intelligence (AI) models not only outperform traditional models in predictive tasks but also assist financial analysts in making informed and effective decisions. These models can play a pivotal role in risk management and portfolio optimization. Therefore, the proposed model-featuring operational transparency and high reliability- is introduced as an effective tool for financial analysts, opening new horizons for the application of explainable artificial intelligence (AI) in Iran’s financial sector. هدف: امروزه، یادگیری ماشین به ‌عنوان ابزاری کارآمد در پیش‌بینی سری‌های زمانی مالی مورد توجه قرار گرفته است. با این ‌حال، اغلب این مدل‌ها به عنوان مدل‌های جعبه ‌سیاه به دلیل عدم شفافیت، موجب کاهش اعتماد به نتایج پیش‌بینی شده‌اند. برای رفع این محدودیت، بهره‌گیری از مدل‌های هوش مصنوعی توضیح‌پذیر که امکان تحلیل دقیق ساز و کار پیش‌بینی را فراهم می‌آورند، ضروری است. بر این اساس، هدف این پژوهش، توسعه و ارزیابی یک مدل پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی است که علاوه بر دقت بالا، از قابلیت توضیح‌پذیری نیز برخوردار باشد. در این راستا، نقش و سهم متغیرهای ورودی در پیش‌بینی‌های مدل به ‌طور شفاف مشخص شده و پایداری نتایج آن از نظر دقت و قابلیت توضیح‌پذیری، با استفاده از روش‌های اعتبارسنجی متقاطع، به‌ویژه بخش‌بندی سری‌های زمانی، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی- تحلیلی با رویکرد پیش‌بینی کمّی است که برای نخستین‌ بار در ایران به بررسی قابلیت توضیح‌پذیری هوش مصنوعی بهینه ‌شده در پیش‌بینی بازده شاخص قیمت هشت صنعت تولیدی بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. داده‌های پژوهش شامل شاخص‌های صنایع در بازه زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ است که از پایگاه‌های اطلاعاتی (بورس ‌ویو) جمع‌آوری شده‌اند. برای آموزش مدل جنگل تصادفی به عنوان یک مدل یادگیری تجمیعی، متغیرهای تکنیکال، بنیادی و کلان اقتصادی به عنوان ویژگی‌های مدل، مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین الگوریتم ژنتیک به منظور بهینه‌سازی هایپرپارامترهای این مدل به کار گرفته شده است. به ‌منظور افزایش شفافیت و اعتمادپذیری مدل، از تکنیک‌ تفسیرپذیری شاپ برای شناخت تأثیر و اهمیت ویژگی‌ها استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ترکیب الگوریتم جنگل تصادفی با بهینه‌سازی هایپرپارامترها از طریق الگوریتم ژنتیک و استفاده از روش‌ توضیح‌پذیری همچون مقادیر شاپ، علاوه بر افزایش دقت پیش‌بینی بازده شاخص قیمت صنایع تولیدی بورس تهران، شفافیت و اعتمادپذیری مدل را نیز ارتقا می‌دهد. یافته‌ها تأکید دارند که متغیرهای تکنیکال، به ‌ویژه شاخص میانگین متحرک نمایی، شاخص همگرایی و واگرایی میانگین متحرک، حجم معاملات و میزان سهام شناور، بیشترین نقش را در بهبود دقت پیش‌بینی ایفا می‌کنند. در مقابل، متغیرهای بنیادی همچون نسبت قیمت به درآمد و نرخ بهره و نرخ تورم تأثیرگذارند، اما نقش آن‌ها نسبت به متغیرهای تکنیکال کمتر است. علاوه بر این، ارزیابی متقاطع سری زمانی، پایداری و تعمیم‌پذیری بالای مدل پیشنهادی را در دوره‌های مختلف تأیید می‌کند. نتیجه‌گیری: با توجه به هم‌خوانی نتایج این پژوهش با مطالعات معتبر بین‌المللی می‌توان نتیجه گرفت که مدل‌های هوش‌مصنوعی توضیح‌پذیر نه‌تنها عملکرد خوبی نسبت به مدل‌های سنتی دارند، بلکه تحلیلگران مالی را در اتخاذ تصمیمات آگاهانه و مؤثر یاری کرده و می‌توانند نقشی کلیدی در مدیریت ریسک و بهینه‌سازی سبد دارایی‌ها ایفا کنند. بدین ترتیب، مدل پیشنهادی با شفافیت عملکرد و قابلیت اطمینان بالا، به ‌عنوان ابزاری مؤثر برای تحلیلگران مالی معرفی شده و افق‌های تازه‌ای را در کاربرد هوش مصنوعی توضیح‌پذیر در صنعت مالی ایران می‌گشاید.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105915_0d0ad6b6feecc8e413ee37ea5dc644b1.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 The Role of Financial Statement Comparability and Product Diversification in the Internal Capital Allocation Efficiency نقش قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و متنوع‌سازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی 79 99 105911 10.48308/jfmp.2025.239790.1489 FA محسن رشیدی دانشیار گروه حسابداری دانشگاه لرستان Journal Article 2025 05 03 Objective: Comparability of financial statements can be considered as one of the dimensions of corporate governance because it reduces the value reduction caused by diversification in the company. In addition, empirical results show that comparability of financial statements can provide better benefits for companies that face more severe agency problems. As a result, comparability of financial statements can reduce agency problems for multi-sector companies, which are the root of internal capital inefficiency and control the decline in future values. Managers usually tend to allocate internal resources and capital based on the unit profitability. However, diversity in product offerings leads to changes in the internal capital allocation process. The aim of this paper is to examine the role of financial statement comparability and product diversification in the internal capital allocation efficiency. Method: The purpose of this study is descriptive and based on the nature and method of correlation. Considering that this research can be used in the decision making process of investors, the type of applied research is considered. In this research, library method has been used to collect data and information. Then, for collecting the research data, compact discs, visual and statistical archives of the Tehran Stock Exchange, the official website of Tehran Stock Exchange and other related online databases have been used. In this study, in order to examine and analyze the hypotheses, data related to 120 companies listed on the Tehran Stock Exchange for the period 2016 to 2023 were extracted and a panel data regression model with fixed effects was used to test the research hypotheses. Findings: The results of the study indicate that the comparability of financial statements leads to an increase in the internal capital allocation efficiency. Also, the results of the second hypothesis of the study indicate a significant relationship between product diversity and the internal capital allocation efficiency. The results of the third hypothesis indicate a significant effect of financial statement comparability on the relationship between product diversity and the internal capital allocation efficiency. Also, the results of the fourth hypothesis of the research indicate a significant relationship between information asymmetry and internal capital allocation efficiency. Finally, the results of the fifth hypothesis indicate an interactive effect of information asymmetry, financial statement comparability, and product diversity on internal capital allocation efficiency. Conclusion: The financial statements comparability through the processing and communication of intra-organizational information provides qualitative frameworks of accounting information for capital market practitioners. Therefore, this strategy makes it possible to evaluate the success of investment projects. In other words, comparability, by increasing the accuracy of available information, increases the possibility of efficient internal capital allocation based on output and reduces the managers’ willingness to decrease the shareholders’ interest. Keywords: Financial statement comparability, product diversification, internal capital allocation efficiency, information asymmetry چکیده هدف: قابلیت مقایسه صورت‌های مالی را می‌توان به عنوان یکی از ابعاد راهبری شرکتی در نظر گرفت زیرا کاهش ارزش ناشی از متنوع‌سازی را در شرکت کاهش می‌دهد. افزون بر این، نتایج تجربی نشان می‌دهد که قابلیت مقایسه صورت‌های مالی می‌تواند مزایای بهتری را برای شرکت‌هایی که با مشکلات نمایندگی شدیدتری مواجه هستند، فراهم کند. در نتیجه، قابلیت مقایسه صورت‌های مالی می‌تواند مشکلات نمایندگی را برای شرکت‌های چندبخشی که ریشه ناکارآمدی سرمایه داخلی است، کاهش دهد و کاهش ارزش‌های آتی را کنترل کند. مدیران معمولا تمایل دارند که منابع و سرمایه داخلی را بر مبنای سودآوری بخش‌های مختلف، تخصیص دهند. با این حال، تنوع در ارائه محصول منجر به تغییر روند تسهیم سرمایه داخلی می‌گردد. در این مقاله، هدف بررسی نقش قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و متنوع‌سازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. روش: پژوهش حاضر بر اساس هدف، از نوع توصیفی و بر اساس ماهیت و روش از نوع همبستگی است. با توجه به اینکه این پژوهش می‌تواند در فرآیند تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران مورد استفاده قرار گیرد، نوع پژوهش کاربردی محسوب می-شود. در این پژوهش برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات، ابتدا از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. در روش کتابخانه-ای، مبانی نظری پژوهش، از کتب و مجلات تخصصی فارسی و لاتین گردآوری می‌شود. سپس، برای گردآوری داده-های پژوهش حاضر از لوح‌های فشرده آرشیو تصویری و آماری سازمان بورس اوراق بهادار تهران، سایت رسمی شرکت بورس اوراق بهادار تهران و دیگر پایگاه‌های اینترنتی مرتبط، استفاده شده است. در این پژوهش به منظور بررسی و تحلیل فرضیات، داده‌های مربوط به 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای دوره زمانی 1395 تا 1402 استخراج و از مدل رگرسیونی داده‌های ترکیبی به روش اثرات ثابت برای آزمون فرضیه‌های تحقیق استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج تحقیق حاکی از آن است که قابلیت مقایسه صورت‌های مالی منجر به افزایش کارایی تخصیص سرمایه داخلی می‌شود. همچنین، نتایج حاصل از فرضیه دوم تحقیق بیانگر ارتباط معنادار بین تنوع محصول و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. نتایج فرضیه سوم نشان‌دهنده تاثیر معنادار قابلیت مقایسه صورت‌های مالی بر ارتباط بین تنوع محصول و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. همچنین، نتایج حاصل از فرضیه چهارم تحقیق بیانگر ارتباط معنادار بین عدم تقارن اطلاعاتی و کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. در نهایت، نتایج فرضیه پنجم نشان‌دهنده اثر تعاملی عدم تقارن اطلاعاتی، قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و تنوع محصول بر کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. نتیجه‌گیری: قابلیت مقایسه صورت‌های مالی به واسطه پردازش و مخابره اطلاعات درون‌سازمانی، چارچوب‌های کیفی اطلاعات حسابداری را برای فعالان بازار سرمایه فراهم می‌سازد. بنابراین، این راهبرد امکان ارزیابی موفقیت پروژه‌های سرمایه‌گذاری را ممکن می-سازد. به عبارتی، قابلیت مقایسه، با افزایش دقت اطلاعات در دسترس، امکان تسهیم کارآمد سرمایه داخلی بر مبنای محصول را افزایش می‌دهد و تمایل مدیران برای به خظر انداختن منافع سهامداران را کاهش می‌دهد.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105911_4af126ebeff364d00e642d353101d3eb.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 The Impact of Stock Liquidity on Stock Price Crash Risk: The Moderating Role of Institutional Ownership تأثیر نقدشوندگی سهام بر ریسک سقوط قیمت سهام: نقش تعدیلی مالکیت نهادی 100 118 105912 10.48308/jfmp.2025.239908.1494 FA مهدیه کامران گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ سیما تکبیری گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ Journal Article 2025 05 10 Objective: The primary objective of this study is to investigate the impact of stock liquidity on stock price crash risk, with a specific emphasis on the moderating role of institutional ownership. Stock price crash risk is considered one of the hidden and dangerous risks in capital markets, with the potential to inflict substantial losses on investors and destabilize markets. This research aims to determine whether liquidity—as a key indicator of market efficiency—can itself contribute to an increase in crash risk, and whether the presence of institutional investors strengthens or weakens this relationship. Methodology: This descriptive–correlational study is based on a panel dataset of 155 firms listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2013 to 2022 . To measure crash risk, two common indicators were used: the negative conditional skewness of weekly returns (NCSKEW) and the down-to-up volatility ratio (DUVOL). Stock liquidity was measured using the Amihud illiquidity index, while institutional ownership was defined using a dummy variable equal to one if institutions held more than 5% of a firm’s shares. Following the literature, control variables including SIZE, LEV, ROA, BTM, SIGMA, and RET were included in the regression models. The statistical analysis was conducted using fixed-effect panel regressions estimated with least squares and HC3 heteroskedasticity-robust standard errors. Findings: The empirical results show that stock liquidity plays a critical role in increasing crash risk. This supports the "bad news hoarding and sudden release" theory, especially in markets like Iran where short selling is restricted and information transparency is limited. Specifically, the Amihud illiquidity index—used as an inverse measure of liquidity—showed a positive and significant coefficient in the NCSKEW model (β = 0.0386; p < 0.01). This implies that the more liquid a stock is, the more likely it is to experience a price crash triggered by the delayed release of negative news. In contrast, in the DUVOL model, the effect of liquidity was negative but statistically insignificant, indicating that DUVOL is less sensitive to liquidity than NCSKEW. Institutional ownership alone had no significant direct effect on crash risk; however, its interaction with liquidity (LIQ × DINST) was highly significant: the interaction coefficient was −0.0040 in the NCSKEW model and +0.0044 in the DUVOL model (both at p < 0.01). This contrast in sign suggests that the presence of institutional investors dampens the protective effect of illiquidity. While the relationship remains negative in the skewness-based model, it becomes weaker; in the volatility-based model, it becomes nearly neutral. Moreover, the analytical derivative showed that the inflection point occurs at an institutional ownership level of approximately 6.14%. Given that nearly two-thirds of firms in the sample have institutional ownership above this threshold, the findings indicate that the combination of high liquidity and high institutional ownership—especially in the presence of short-term-oriented institutions—intensifies the risk of a stock price crash for most companies. This outcome is consistent with the short-termism hypothesis. Conclusion:The findings suggest that while liquidity is essential for market efficiency, in environments lacking control mechanisms such as short selling, it may paradoxically function as a risk factor. Additionally, policymakers and regulators should be aware that institutional ownership is not inherently stabilizing; rather, the nature and behavior of institutional investors (active vs. passive, long-term vs. short-term) are critical in shaping their impact. These results offer valuable insights for improving disclosure practices and regulatory frameworks in Iran’s capital market. هدف: هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر نقدشوندگی سهام بر ریسک سقوط قیمت سهام با تأکید بر نقش تعدیلی مالکیت نهادی است. ریسک سقوط قیمت سهام یکی از ریسک‌های پنهان و خطرناک در بازار سرمایه است که به‌طور بالقوه می‌تواند باعث زیان شدید سرمایه‌گذاران و بی‌ثباتی بازار شود. پژوهش حاضر تلاش دارد روشن کند که آیا نقدشوندگی، به‌عنوان یک شاخص کلیدی در کارایی بازار، می‌تواند خود عاملی برای افزایش این ریسک باشد و آیا حضور نهادهای سرمایه‌گذار، این رابطه را تقویت یا تضعیف می‌کند. روش: این تحقیق از نوع توصیفی–همبستگی است و با بهره‌گیری از داده‌های پانل 155 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1392 تا 1401 انجام شده است. برای سنجش ریسک سقوط از دو شاخص رایج یعنی چولگی منفی بازده هفتگی (NCSKEW) و نسبت نوسان پایین به بالا (DUVOL) استفاده شده است. نقدشوندگی با شاخص آمیهود (Amihud Illiquidity) و مالکیت نهادی به‌صورت متغیر مجازی (اگر بالای 5 درصد سهم داشته باشند) اندازه‌گیری شد. به‌پیروی از ادبیات مربوطه، متغیّرهای SIZE، LEV، ROA، BTM، SIGMA و RET در مدل وارد گردید. تحلیل آماری با استفاده از مدل رگرسیون پانل به روش حداقل مربعات با اثرات ثابت و خطاهای استاندارد مقاوم‌سازی‌شده (HC3) انجام گرفت. یافته‌ها: یافته‌های تجربی این پژوهش نشان داد که نقدشوندگی سهام، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش ریسک سقوط قیمت ایفا می‌کند. این موضوع با دیدگاه "انباشت و افشای ناگهانی اخبار بد" مطابقت دارد، خصوصاً در بازارهایی مانند ایران که فروش استقراضی و شفافیت اطلاعاتی محدود است. به‌طور مشخص، ضریب شاخص آمیهود به‌عنوان معیار معکوس نقدشوندگی، در مدل NCSKEW مثبت و معنادار به‌دست آمد (0386/0=β؛ 01/0> p)، به این معنا که هرچه سهم نقدشونده‌تر باشد، احتمال بروز سقوط ناشی از انباشت اخبار منفی بیشتر است. در مقابل، در مدل DUVOL، اثر نقدشوندگی منفی ولی غیرمعنادار بود، که نشان می‌دهد حساسیت این شاخص به نقدشوندگی کمتر از شاخص چولگی است. مالکیت نهادی به‌تنهایی اثر معناداری بر ریسک سقوط نشان نداد، اما اثر تعاملی آن با نقدشوندگی (LIQ × DINST) کاملاً معنادار بود: در مدل NCSKEW ضریب برابر با ‎0040/0 - و در مدل DUVOL برابر با 0044/0 + به‌دست آمد (هر دو در سطح معناداری 01/0> p). این تفاوت در علامت ضرایب نشان می‌دهد که حضور نهادهای سرمایه‌گذاری باعث کند شدن شیب محافظتی معاملات کم‌نقدشونده می‌شود؛ در مدل چولگی، گرچه این رابطه همچنان منفی است، اما اثر آن تضعیف شده و در مدل نوسانات (DUVOL)، عملاً به یک اثر خنثی تبدیل می‌شود. علاوه بر این، نقطه وارونگی اثر در سطح مالکیت نهادی حدود ۶٫۱۴ درصد رخ می‌دهد. با توجه به اینکه نزدیک به دو سوم شرکت‌های نمونه دارای مالکیت نهادی بالاتر از این سطح هستند، این یافته دلالت بر آن دارد که در اغلب شرکت‌ها، ترکیب «نقدشوندگی بالا + مالکیت نهادی بالا» به‌ویژه در حضور نهادهای کوتاه‌مدت‌گرا، می‌تواند به‌جای کاهش، به تشدید ریسک سقوط قیمت سهام بینجامد. این الگو با فرضیه "کوتاه‌مدت‌گرایی نهادی" سازگار است. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که نقدشوندگی، اگرچه برای کارایی بازار ضروری است، می‌تواند در بازارهای فاقد ابزارهای کنترلی مانند فروش استقراضی، به‌عنوان یک عامل ریسک عمل کند. همچنین، سیاست‌گذاران و ناظران باید توجه داشته باشند که مالکیت نهادی لزوماً تضمین‌کننده‌ی ثبات نیست، بلکه ماهیت و رفتار سرمایه‌گذاران نهادی (فعال یا غیرفعال، بلندمدت یا کوتاه‌مدت) نقش تعیین‌کننده‌ای در تأثیرگذاری آن‌ها دارد. یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای اصلاح سیاست‌های نظارتی و افشای اطلاعات در بازار سرمایه ایران باشد.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105912_ec607917054f3f35a70f76353725cb23.pdf

دانشگاه شهید بهشتی چشم انداز مدیریت مالی 2645-4637 14 48 2025 01 20 The Effect of Overconfidence of the Manager and Internal Financing on the Scale of Investment Efficiency تاثیر اعتماد بیش از حد مدیر و تامین مالی داخلی بر مقیاس کارایی سرمایه‌گذاری 119 139 105937 10.48308/jfmp.2025.239643.1487 FA داریوش دموری دانشیار دانشگاه یزد، گروه حسابداری ، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران. زهرا مومنی صفری کوچی کارشناس ارشد مدیریت مالی، گروه حسابداری ، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران. حبیب انصاری سامانی دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری ، دانشگاه یزد، یزد، ایران. Journal Article 2025 04 25 Abstract: objective Behavioral finance is a field that studies how psychological biases and managerial personality traits influence financial decision-making. One notable behavioral bias is managerial overconfidence, a critical factor in corporate decision-making. Overconfident managers tend to overestimate their own abilities and underestimate potential risks, which can lead to suboptimal financial decisions. This study aims to explore the impact of managerial overconfidence and internal financing on the efficiency of corporate investment in companies listed on the Tehran Stock Exchange. Specifically, it investigates whether managerial overconfidence affects investment efficiency and internal financing and whether internal financing serves as a mediating variable in this relationship. Methodology The research adopts an applied and ex-post factor design, utilizing regression analysis and panel data techniques. Data for this study were collected from various sources, including the capital market, corporate financial statements, accompanying notes, and related documents. The statistical population consists of all companies listed on the Tehran Stock Exchange over an eight-year period, spanning 2015 to 2022. Through systematic elimination sampling, a final sample of 130 companies was selected. The study tests its hypotheses using a multivariate linear regression model. Data collection tools included the Rahavard Novin software and the Codal website, while data analysis was conducted using EViews 12 and Microsoft Excel. Findings The analysis reveals that internal financing mediates the relationship between managerial overconfidence and investment efficiency. There is a negative and significant correlation between managerial overconfidence and internal financing, suggesting that overconfident managers are less reliant on internal sources of financing. Furthermore, internal financing has an inverse and statistically significant effect on investment efficiency, indicating that internal financing alone does not directly improve investment outcomes. The study also finds no significant relationship between internal financing and the prevalence of overinvestment or underinvestment, further underscoring its limited role in driving investment efficiency. Conclusion The results suggest that managerial overconfidence reduces the reliance on internal financing, a finding that contrasts with prior research. This shift may be attributed to the inclination of overconfident managers to pursue external financing, especially when such opportunities are readily available. The presence of external financing options appears to decrease the dependency on internal financing and mitigate the likelihood of suboptimal investment decisions. Empirical evidence further highlights that internal financing does not directly enhance investment efficiency but instead acts as a mediating factor between managerial overconfidence and investment efficiency. Overconfident managers often overestimate the profitability of investment opportunities and underestimate associated risks, which can lead to deviations in investment strategies. By overvaluing potential returns and undervaluing risks, these managers are more likely to engage in inappropriate or misaligned investment projects. This study underscores the importance of recognizing behavioral biases like overconfidence and their implications for corporate financing strategies and investment efficiency. It also emphasizes the need for balancing internal and external financing sources to achieve more optimal investment outcomes. چکیده: هدف: در حوزه مالی رفتاری، تورش‌های رفتاری و ویژگی‌های شخصیتی مدیران که از جمله عوامل موثر بر فرایند تصمیم‌گیری آن‌ها است مورد مطالعه قرار می‌گیرد. اعتماد بیش از حد مدیر یکی از این سوگیری های رفتاری و عوامل مهم مدیریتی است که باعث می‌شود مدیران توانایی ‌های خود را بیش از حد ارزیابی کنند و ریسک های موجود را دست کم بگیرند. از این رو هدف این پژوهش بررسی تأثیر اعتماد بیش از حد مدیر و تأمین مالی داخلی بر مقیاس کارایی سرمایه‌گذاری شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. در این پژوهش بررسی می‌شود که آیا اعتماد بیش از حد مدیر بر کارایی سرمایه‌گذاری و تأمین مالی از طریق منابع داخلی تأثیر می‌گذارد و اینکه تأمین مالی داخلی به عنوان یک میانجی رفتار می‌کند یا خیر؟ روش: این پژوهش از دید هدف در دسته کاربردی قرار می‌گیرد و از دید روش از نوع پس‌رویدادی می‌باشد، که بر پایه تجزیه و تحلیل رگرسیونی و پانل دیتا است. اطلاعات جمع‌آوری شده در این قسمت براساس اطلاعات موجود در بازار سرمایه، صورت‌های مالی شرکت‌ها، یادداشت‌های همراه آن و .... می‌باشد. جامعه‌ آماری این پژوهش شامل تمام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق ‌بهادار تهران است و بازه‌ی زمانی این پژوهش دوره هشت ساله از سال ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۱ را در بر‌می‌گیرد. نمونه آماری برای این پژوهش بر‌اساس روش نمونه‌گیری و حذف سیستماتیک است و شامل ۱۳۰ شرکت می‌باشد. برای آزمون فرضیه‌های این پژوهش نیز از مدل رگرسیون خطی چند متغیر استفاده شده است. همچنین برای گردآوری اطلاعات و داده‌های مورد نیاز از نرم‌افزار رهاورد نوین و سایت کدال و برای تجزیه و تحلیل و بررسی داده‌ها از نرم‌افزار ایویوز 12 و اکسل استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج حاصل از انجام این پژوهش نشان می‌دهد که تأمین مالی داخلی بر رابطه میان اعتماد بیش از حد و مقیاس کارایی سرمایه‌گذاری تأثیر میانجی دارد و میان اعتماد بیش از حد مدیر و تأمین مالی داخلی رابطه منفی و معنا‌داری وجود دارد و تامین مالی داخلی رابطه معکوس و معناداری با مقیاس کارایی سرمایه‌گذاری دارد که می‌توان نتیجه گرفت که تأمین مالی داخلی تاثیر معناداری بر کارایی سرمایه‌گذاری ندارد زیرا میان تأمین مالی داخلی با سرمایه‌گذاری بیش از حد و همچنین سرمایه‌گذاری ناکافی رابطه معناداری وجود ندارد. نتیجه‌گیری: طبق یافته‌های این پژوهش افزایش اعتماد به‌ نفس مدیران منجر به کاهش تأمین مالی داخلی می‌شود که این برخلاف نتایج پژوهش‌های قبلی است و ممکن است مدیران را به سمت تامین مالی خارجی سوق دهد. همچنین وجود فرصت‌هایی برای تأمین مالی خارجی باعث می‌شود که تمایل بیش از حد مدیران به تأمین مالی داخلی کاهش یابد و سرمایه‌گذاری‌های نامناسب نیز کم شود. طبق نتایج تجربی این پژوهش تأمین مالی داخلی تأثیری بر کارایی سرمایه‌گذاری ندارد و تأمین مالی داخلی به عنوان یک متغیر میانجی بر رابطه بین کارایی سرمایه‌گذاری و اعتماد بیش از حد مدیر تأثیرگذار است. لازم به ذکر است که مدیران بیش اعتماد، فرصت‌های سرمایه‌گذاری را بیش از اندازه در نظر می‌گیرند و سود حاصل از این پروژه‌ها را بیش از حد برآورد می‌کنند و خطرات آتی را دست کم می‌گیرند بنابراین ممکن است مدیران با اعتماد بیش از حد، دچار انحراف هایی در پروژه‌های سرمایه‌گذاری شوند.

https://jfmp.sbu.ac.ir/article_105937_27192f4bf25fb98d74f101a17c495df1.pdf