دوره 1, شماره 2

تابستان 1390

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

در این مطالعه، رابطه در گذر زمان بین بازده و ریسک با استفاده از داده های سری زمانی مورد بررسی قرار گرفته است. با ایجاد پرتفوی ارزشی و پرتفوی رشدی بر مبنای نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام (BM) در هر ماه دوره زمانی 0931 تا 0933 و به دست آوردن سری های منفرد بازده های مازاد این پرتفوی ها، کواریانس مشروط و بتای مشروط بازده های مازاد این پرتفوی ها با پرتفوی بازار با استفاده از الگوی ناهمسانی مشروط خودرگرسیون عمومی (GARCH) دومعادله ای برآورد شده است. همچنین، با استفاده از سیستم معادلات با شیوه حداقل رگرسیون وزنی، الگوی قیمت گذاری دارایی سرمایهای در گذر زمان ICAPM )) برآورد شده است. نتایج نشان می دهد که اولاً بتاها و کواریانسها در طول زمان متغیر هستند و ثانیاً، رابطه در گذر زمان غیرمستقیمی بین بازده و ریسک وجود دارد که این رابطه از معناداری آماری بالایی برخوردار است. بنابراین، به عنوان نتیجه گیری کلی می توان بیان کرد که کواریانس مشروط )یا بتای مشروط( تغییر زمانی در بازده مورد انتظار را پیش بینی می کند، اما الگوی قیمت گذاری دارایی سرمایهای در گذر زمان ICAPM )) برقرار نمی باشد.
رضا راعي, روح اله فرهادي, امیر شیرواني
PDF
در این تحقیق، رابطه بین افزایش سود همراه با افزایش درآمد با کیفیت سود، مورد بررسی قرار گرفت. سوال مطرح این است؛ آیا شرکتهایی که به وسیله افزایش درآمد سودشان را افزایش میدهند، نسبت به شرکتهایی که با کاهش هزینه سودشان را افزایش میدهند، کیفیت سود بالاتری دارند ؟ استدلال میشود مدیریت درآمدها سخت تر از مدیریت هزینه هاست؛ زیرا درآمد شناسایی شده به وسیله حسابرسان موشکافانه بررسی میشود؛ ولی پیگیری هزینه ثبت نشده برای حسابرسان مشکل خواهد بود ]1[. بنابراین شرکتهایی که از طریق افزایش درآمد سودشان را افزایش میدهند، نسبت به شرکت هایی که با استفاده از کاهش هزینه سود خود را افزایش میدهند، کیفیت سود بالاتری خواهند داشت. معیار کیفیت سود در این تحقیق، پایداری سود میباشد که با استفاده از مدل فریمن، السون و پنمن (1982) اندازه گیری شده است. جهت انجام این تحقیق، 95 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران به عنوان نمونه آماری انتخاب شد و دادههای تحقیق طی دوره زمانی 1380 تا 1387 جمع آوری گردید. در این تحقیق از رگرسیون چندمتغیره برای برآورد الگوهای تحقیق استفاده شده و با به کارگیری نرم افزار SPSS داده ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بر اساس یافته های تحقیق، بین افزایش سود همراه با افزایش درآمد با کیفیت سود، رابطه معناداری وجود ندارد.
محمد عرب مازار يزدي, کامبیز کراني
PDF
یکی از مهمترین اهداف شرکت ها، ایجاد و افزایش ارزش برای سهامداران است. سهامداران نیز به دنبال الگویی هستند که با بهره گیری از آن بتوانند درباره خرید، فروش و نگهداری سهام خود تصمیم گیری کنند. از این رو، هدف اصلی این مقاله بررسی قدرت توضیحی ارزش ایجاد شده به کمک الگوی سرمایه فکری و سود مازاد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. دوره زمانی مورد مطالعه، سال های 1383 لغایت 1387 و نمونه انتخابی شامل 105 شرکت است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های این پژوهش با استفاده از روش رگرسیونی داده های تابلویی حاکی از این است که بین الگوی سرمایه فکری و ارزش ایجادشده برای سهامداران رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و از میان الگوهای عملکرد مبتنی بر سود مازاد فقط ارزش افزوده اقتصادی رابطه مثبت و معناداری با ارزش ایجاد شده برای سهامداران دارد. در سطح اطمینان 31 درصد، قدرت تبیینکنندگی سرمایه فکری از ارزش افزوده اقتصادی بیشتر است. افزون بر این، این نتایج نشان دهنده قدرت تبیین کنندگی بیشتر الگوی اندازه گیری سرمایه فکری مبتنی بر ارزش نامشهود محاسبهشده (CIV) در مقایسه با الگوی پالیک است. در واقع سودمندی به کارگیری الگوی اندازهگیری سرمایه فکری به روش CIV )الگوی ارزش نامشهود محاسبه شده(، در مقایسه با پالیک بیشتر است.
فرزين رضايي, شكوفه عبا نژاد
PDF
مدیران سرمایه گذاری نهادهای مالی همواره علاقمند به شناسایی شرکت های برتر می باشند تا با انتخاب آنها در سبد سهام خود، ضمن پوشش ریسک های محتمل، بازده مناسبی را کسب کنند. به همین منظور در این مقاله عوامل تأثیرگذار بر غربال سازی سهام با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره و فرایند تحلیل شبکه ای ارائه میگردد. در این الگو با یک رویکرد جامع نگر بر عملکرد شرکت، از 5 معیار اصلی کارایی عملیاتی، سودآوری، رشد، ریسک و بازار، متشکل از21 زیرمعیاره استفاده شده است. پس از مشورت با خبرگان و استفاده از فرایند تحلیل شبکه ای، وزن و اثر هر یک از معیارها در الگوی غربال سهام محاسبه و الگوی نهایی استخراج شد. سپس مدل پیشنهادی برای 10 سهم گروه خودرویی مورد آزمون قرار گرفت و نتایج آن با نتایج الگوی ارائه شده از سوی شرکت ایران تحلیل از لحاظ سودآوری شرکت های مورد مطالعه در سال آتی مقایسه شد. در نهایت، الگوی پیشنهادی از نتایج بهتری نسبت به الگوی شرکت ایران تحلیل برخوردار بود. الگوی پیشنهادی غربال سازی یک الگوی بدیع در حوزه بازار سرمایه میباشد که میتواند مورد استفاد صندوق های سرمایهگذاری، شرکت های هلدینگ، کارگزاریها و سایر نهادهای مالی قرار گیرد.
مسعود راهي, مصطفي زنديه, خديجه حسنلو
PDF
یکی از عوامل تأثيرگذار بر سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار به موقع و قابل اتکای اطلاعات شرکت هاست. معيارهای متعددی بر ميزان شفافيت و افشای اطلاعات شرکت ها تأثیرگذارند، اما شناخت و درصد تأثیر این عوامل بر میزان افشا، کار پیچیده ای است و از محدوده زمانی و هزینه سرمایه گذار خارج است. سازمان بورس و اوراق بهادار با توجه به معیارهای مندرج در دستورالعمل افشای اطلاعات شرکت ها و دقت اطلاعات ارائه شده، رتبه افشای اطلاعاتی شرکت ها را در دوره های سه ماهه به بازار اعلام می کند تا با این روش به سرمایه گذاری آگاهانه کمک کرده باشد. در این پژوهش، اهم مقالاتی که عوامل مؤثر بر افشای اطلاعات در بورس اوراق بهادار را در سطح ملی و بین المللی بررسی کرده اند، مورد مطالعه قرار گرفت و نوزده عامل با توجه به شرایط حاکم بر بازار سرمایه ایران انتخاب شد. سپس با جمع آوری اطلاعات شرکت های بورس اوراق بهادار تهران در سال های مالی 85، 86 و 87 و استفاده از رویکرد داده کاوی و به طور اخص الگوریم درخت تصمیم، عواملی که بیشترین تکرار را در مجموعه قوانین تولید شده به خود اختصاص داده بودند، استخراج و با مرتب سازی این قوانین بر اساس تعداد پیش شرط ها، درجه اطمینان و پشتیبانی هر قانون، عواملی را به عنوان شاخص ترین معیارهای مورد توجه سرمایه گذاران در میزان شفافیت اطلاعاتی شرکت ها ارائه شده است. شایان ذکر است قوانین حاصل به عنوان یک سیستم خبره تصمیم گیری قابل استناد است.
امین رضا کمالیان, علي اکبر نیك نفس, امید افشاري زاده, رضا غلامعلي پور
PDF
در اين پژوهش نقش اجزاي نقدي و تعهدي سود عملياتي در پيش بيني ارزش بازار شركت با استفاده از نمونه اي شامل 57 شركت پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بين سال های 1376 تا 1385 مورد بررسي قرار گرفته است. روش شناسي به كار گرفته شده در اين تحقيق از نوع داده هاي تابلويي مي باشد. در ضمن در مطالعه حاضر به تجزيه و تحليل صنعت نيز پرداخته شده است. يافته هاي پژوهش بيانگر اين است كه رابطه مثبت و معناداري بين اجزاي نقدي و تعهدي سود عملياتي و ارزش بازار وجود دارد. جزء نقدي سود عملياتي قدرت پيش بيني كنندگي بهتري نسبت به جزء تعهدي سود عملياتي دارد. همچنين، نتايج حاصل از تجزيه وتحليل صنعت نيز نشان ميدهد كه در اكثر صنايع مورد بررسي، جزء نقدي سود عملياتي و در برخي از صنايع، جزء تعهدي سود عملياتي، پيشبينيكننده بهتري از ارزش بازار شركت هستند.
علي اكبر اربابيان, حسين طايفي نصرآبادي
PDF
شفافیت اطلاعاتی در بازار سرمایه یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار در ایجاد شرایط رقابت کامل و ایجاد فرصت های برابر در این بازار است. با توجه به مبانی نظری ارائه شده در مورد تأثیر سازوکارهای حاکمیت شرکتی بر شفافیت اطلاعاتی، این پژوهش درصدد بررسی ارتباط بین کیفیت حاکمیت شرکتی و عدم تقارن اطلاعات در بازار بورس اوراق بهادار تهران در زمان اعلام سود سه ماهه است. در این تحقیق تغییرات در نقدینگی بازار بورس )اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام( در محدوده زمانی اعلام سود به عنوان شاخصی برای عدم تقارن اطلاعات و درصد مدیران مستقل در هیئت مدیره، اندازه هیئت مدیره و درصد سرمایه گذاران نهادی به عنوان شاخصی برای حاکمیت شرکتی در نظر گرفته شده است. نسبت بدهی نیز به عنوان متغیر توضیحی وارد معادله شده است. در این تحقیق با استفاده از نرم افزار Eviews و روش داده های تابلویی و از روش GLS رابطه بین تغییرات نقدینگی بازار و متغیرهای حاکمیت شرکتی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج آزمون نشان می دهد میان درصد مدیران مستقل در هیئتمدیره و درصد مالکانه سرمایه گذاران نهادی با عدم تقارن اطلاعات رابطه منفی معناداری و میان نسبت بدهی و عدم تقارن اطلاعات رابطه مثبت معناداری وجود دارد؛ ولی میان اندازه هیئت مدیره و عدم تقارن اطلاعات رابطه معناداری وجود ندارد.
زهرا نصرالهي, زهره عارف منش, مهین رئیسي
PDF